оларға анда-санда бір қарап қойып, қарбыздарын жеп отыра берді. Тал түбінен «Ары, ары! Анталамасаңдаршы түге! Тұншықтырып жібердіңдер ғой» деген Тұраптың даусы естіледі.— Мен өзім пәмиле бойынша шақырамын». Әйелдер орын-орындарына отырысты. — Әліпбаева,— деді Тұрап.— Елу сом. Кел ал. «Алтынбекова. Алпыс сом»… «Есенова. Отыз сом»… — Арық шылаулау қашан басталады екен? — деді Ермекбай қасындағы әйелге қарап. — Қайдам. Ертең бастаймыз деген екен, су тартылған соң диірмен тоқтап қалады деп кейінге қалдырыпты дейді ғой. «Мәсімханова… Қырық сом». «Жақанова. Алпыс сом». — Мақталар да ашылып қалады-ау жақында. — Енді бір айдың ішінде ашыла бастайды ғой. Былтырғыдай үнстөттерден студенттер әкеп жауып жіберсе, биыл да тез бітіріп қалармыз. «Молдабаев… Жиырма сом». — Әй, олар теруін тергенмен, мақтаны шашып, берекесін алады. «…тыз сом»… — Дегенмен, көмек қой әйтеуір. Олар болмаса, мақта далада қалар еді. «Шаймерденов… Алпыс сом»… Ермекбай селт ете қалды. Қалай, өзінің фамилиясын атап өтті ме осы? Ол өз құлағына өзі сенбеді. «Шаймерденов, бар ма?». — Бар,— деп Ермекбай орнынан асықпай көтеріліп барды да, ақшасын алып, Кәмшәттің қасына келді. «Шаймерденова, елу сом». Кәмшәттің жүрегі жарыла жаздады. Қол қойғанда да оның саусақтары дір-дір етіп, қаламды әрең ырқына көндірді. Бұлардан соң тағы бірнеше адам қол қойды. Бірақ, олардың ішінде Бибісараның аты болмай шықты. Оның сыйлық ақшаға бірінші боп ілінетіндігіне барлық колхозшылардың, тіпті, өзінің де сенімі мол еді. Ал жағдай мүлдем басқаша боп шыққан кезде ол селтиіп тұрды да қалды. Тұрапқа тізімді қайтадан оқытты. Есқожаева деген фамилия сонда да кездеспеді. Кәмшәт Бибісараның бетінен қаны қашып, сұрланып тұрғанын көрді. Оған жаны ашып кетті. «Байғұстың алып ұшқан көңілі су сепкендей басылды-ау,— деді ол өздеріне қарай қозғалған одан көз алмай отырып.— Оның жазығы не екен? Бар кінәсі — ана күнгі жиналыстағы сөзі ме?» Осы кезде оны нақ осындай қалге ұшыратқан Кәмшәттің дәл өзі сияқты боп көрінді. — Бәрі де мынаның кесірі,— деді Бибісара бұлардың қасына кеп отырған соң Тұрапты көрсетіп.— Менен өшін өстіп алмақ болған ғой. Отыз-қырық сомың болмаса өлер едім аштан! Колхозшылардан бөлініп, былай шыққан соң Кәмшәт: — Түсінсем бұйырмасын. Бізге неге берді, Бибісараға неге жоқ? — деді. — Оған неге жоқ екенін жаңа өзі айтқан жоқ па. Бастықпен ұрысқан адам не пайда табады дейсің? Ал бізге… аңқаусың сен Кәмшәт… Кәмшәт Ермекбайға жалт қарады. — Ол ұрысса, біз үшін ұрысты, айтып тұрғаның не? Ол сені қорғағаны үшін кінәлі ме? Бастықпен ұрысқан адам не пайда табады! Сол екен ғой сенің өткен жолы үндемегенің. — Қой-қой енді Кәмшәт. Айғайласпайықшы осы. — Мен айғайлап тұрған жоқпын. Аңқау боп не істеппін ал! —
Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66